Ostrosłupy

Ostrosłup składa się z jednej podstawy w kształcie wielokąta oraz ścian bocznych, których krawędzie wychodząca z wierzchołków podstawy i spotykających się w jednym punkcie. Punkt, w którym spotykają się krawędzie ścian bocznych, nazywamy wierzchołkiem graniastosłupa. Wysokość pada z wierzchołka ostrosłupa na punkt przecięcia przekątnych lub wysokości podstawy. Punkt, na podstawie, na który pada wysokość, nazywamy spodkiem wysokości.

  Zobacz w programie GeoGebra

 


ostroslup
 

Ostrosłupy prawidłowe, podobnie jak w graniastosłupach, to ostrosłupy, które w podstawie mają wielokąt foremny, a krawędzie boczne są równej długości.

Nazwy ostrosłupów tworzymy tak samo jak w graniastosłupach, od nazwy wielokąta w podstawie. Jeżeli w podstawie jest pięciokąt to taki ostrosłup nazywamy ostrosłupem pięciokątnym itd. Ostrosłup trójkątny nazywamy również czworościanem.

Przykłady:

  • w podstawie: kwadrat -> ostrosłup prawidłowy czworokątny

  • w podstawie: trójkąt równoboczny -> ostrosłup prawidłowy trójkątny lub czworościan foremny

  • w podstawie: siedmiokąt -> ostrosłup siedmiokątny

 

Siatka ostrosłupa

 

Siatki ostrosłupów to przedstawienie na płaszczyźnie wszystkich ścian ostrosłupa. Pole powierzchni całkowitej ostrosłupa to pole powierzchni jego siatki. Pole boczne to pole powierzchni wszystkich ścian bocznych.

siatkaostroslupa

Siatka graniastosłupa składa się z podstawy i ścian bocznych. Pole powierzchni całkowitej to suma pola podstawy i pól ścian bocznych.

$$P_c=P_p+P_b $$
$$ P_c $$ -> pole powierzchni całkowitej
$$ P_p $$ -> pole podstawy
$$ P_b $$ -> pole powierzchni ścian bocznych
 

Objętość ostrosłupa

 

Objętość ostrosłupów liczy się bardzo podobnie, co objętość graniastosłupów. Objętość ostrosłupa jest 3 razy mniejsza od objętości graniastosłupa o tym samym polu podstawy i tej samej wysokości.

objetoscostroslupa
$$ V= 1/3×P_p×H $$
$$ V $$ -> objętość
$$ P_p $$ -> pole podstawy
$$ H $$ -> wysokość ostrosłupa

 

Zadania powtórzeniowe

 

Zadanie 1.

Ile krawędzi, ścian i wierzchołków ma ostrosłup, którego podstawa jest trójkątem prostokątnym?

krawędzie: 6

ściany: 4

wierzchołki: 4
 

Zadanie 2.

Oblicz objętość ostrosłupa prawidłowego czworokątnego o wysokości 12dm i krawędzi podstawy 4dm.

$$V= 1/3 P_p×H$$

$$V=1/3×16×12=64 dm^3$$

Odp.: Objętość tego ostrosłupa wynosi 64 $$dm^3$$.

Zadanie 3.

Podstawą ostrosłupa prawidłowego jest kwadrat o boku długości 0,5m, a jego objętość jest równa $$1 m^3$$. Czy ostrosłup ten zmieści się w sali o wymiarach: $$6 m×5 m×3 m$$ ?

$$ V= 1/3 P_p×H $$

$$ 1= 1/3×1/4×H $$

$$ H=12 m $$

Odp.: Ten ostrosłup nie zmieści się do sali o podanych wymiarach, ponieważ jego wysokość jest większa od przekątnej sali, równej $$√{70}$$ m < 12m, czyli nie wejdzie do sali nawet na ukos.

Zadanie 4.

Jakie ostrosłupy można zbudować z zapałek tak, by każda krawędź miała długość jednej zapałki?

Wszystkie krawędzie mogą być równej długości w ostrosłupach, których krawędź będzie krótsza od połowy przekątnej. -> takie ostrosłupy to ostrosłup prawidłowy: trójkątny, czworokątny i pięciokątny.

Odp.: Z zapałek możemy zbudować ostrosłup prawidłowy: trójkątny, czworokątny i pięciokątny.

Zadanie 5.

Krawędź boczna ostrosłupa prawidłowego czworokątnego ma 14 cm, a przekątna podstawy ma 12cm. Oblicz wysokość tego ostrosłupa.

Obliczam wysokość z pitagorasa:

$$ {14}^2-{(1/2×12)}^2=H^2 $$

$$ 196-36=H^2 $$

$$ H=√160=4√10 cm $$

Odp.: Wysokość tego ostrosłupa ma długość $$4√10$$ cm.

Zadanie 6.

Ścianami bocznymi ostrosłupa prawidłowego czworokątnego są trójkąty o bokach długości 20cm, 120cm i 120cm. Oblicz sumę długości jego krawędzi.

a -> 20 cm, ponieważ boki o długości 120cm i 120cm muszą być krawędziami bocznymi, ponieważ mają jednakową długość.

Suma krawędzi: $$20×4+120×4=80+480=560$$ cm

Odp.: Suma długości krawędzi tego ostrosłupa wynosi 560 cm.

Komentarze